45 lat temu, tj. 31 sierpnia 1980 r. zostały podpisane porozumienia sierpniowe między opozycją demokratyczną, a rządem komunistycznym.
Na początku lipca 1980 r. na skutek podwyżki cen mięsa i jego przetworów, sprzedawanych w sklepach i stołówkach zakładowych, wybuchły spontaniczne strajki w zakładach pracy na południu i wschodzie kraju. Protesty szybko wygasały po negocjacjach władz ze strajkującymi załogami, którym obiecywano realizację postulatów ekonomicznych. Tymczasem 14 sierpnia 1980 r. w Stoczni Gdańskiej im. Lenina wybuchł strajk w obronie zwolnionej z pracy Anny Walentynowicz, działaczki WZZ Wybrzeża. Po dwóch dniach protest został przerwany, ale potem na skutek nalegań delegatów innych zakładów pracy, które poparły żądania stoczniowców, był kontynuowany jako strajk solidarnościowy. „Dyscyplinarne” zwolnienie Anny Walentynowicz doprowadziło do powstania największego ruchu społecznego w polskiej historii – NSZZ Solidarność. Powołano Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, który sformułował 21 postulatów, zaś najważniejsze z nich dotyczyły utworzenia prawdziwie wolnych i niezależnych związków zawodowych i upamiętnienia ofiar tragedii grudnia 1970 r. Na czele protestu stanął Lech Wałęsa.
Genezy Sierpnia 80’ należy upatrywać w zbiorowej pamięci o tragedii grudniowej 1970 r. oraz działalności nielicznych, ale zdeterminowanych grup opozycyjnych. Czynnikiem, który miał wpływ na przebieg wydarzeń, był również kryzys gospodarczy i związana z nim niemożność zrealizowania rozbudzonych w pierwszej połowie lat 70-tych ambicji życiowych. Na pobudzenie wolnościowych aspiracji Polaków wpłynął też wybór Karola Wojtyły na papieża w 1978 r. i jego przyjazd do Polski rok później.
Poniżej: fotografie z wizyty Anny Walentynowicz w naszym regionie (w okularach z ciemnymi oprawkami i z kwiatami w dłoniach), w latach 80-tych XX wieku. Zdjęcia pochodzą z zasobów Działu Historycznego naszego muzeum. Czy rozpoznajecie pozostałe osoby, towarzyszące legendzie „Solidarności”?
Muzeum Okręgowe w Koninie
