Zapraszamy na „Dzień z Niedźwiedziem Wojtkiem” – całodniowy cykl wydarzeń edukacyjno-teatralnych poświęconych niezwykłej historii Wojtka – niedźwiedzia brunatnego przygarniętego w 1942 r. przez żołnierzy Armii Andersa, który z wojskiem polskim przemierzył cały szlak bojowy z Iranu aż do Włoch, uczestnicząc w słynnej bitwie pod Monte Cassino. W ramach „Dnia z Niedźwiedziem Wojtkiem” zaprezentowane zostaną dwa
monodramy w reżyserii Aldony Figury. Pierwszy skierowany do dzieci z udziałem Konrada Szymańskiego na podstawie sztuki Elżbiety Chowaniec „Mały Niedźwiadek” oraz drugi, oparty na dramacie Tadeusza Słobodzianka, przeznaczony dla widzów dorosłych, w którym w rolę tytułowego „Niedźwiedzia Wojtka” wciela się Michał Piela. Dodatkowo wygłoszony zostanie wykład dr Sławomira Łanieckiego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy pt. „Niedźwiedź Wojtek – na dobre i na złe z żołnierzami Armii Andersa” przybliżający historię 2. Korpusu Polskiego.
Spotkaniom towarzyszyć będzie wystawa historyczna „Niedźwiedź Wojtek – Żołnierz 2. Korpusu Polskiego” zilustrowana archiwalnymi fotografiami udostępnionymi przez Instytut Polski i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, ukazującymi przyjaźń pomiędzy zwierzęciem i jego opiekunami. Podczas wydarzenia uczestnicy będą mieli niepowtarzalną okazję porozmawiać z twórcami oraz zagłębić się w legendarną historię bohaterskiego niedźwiedzia i jego wiernych kompanów.
„Niedźwiedź Wojtek” – monodram
Autor: Tadeusz Słobodzianek, Reżyseria: Aldona Figura
Muzyka: Mateusz Wachowiak, wykonuje: Michał Piela
„Niedźwiedź Wojtek. Monodram” Tadeusza Słobodzianka opowiada autentyczną historię o słynnym, perskim niedźwiedziu, który został przygarnięty przez polskich żołnierzy w tworzącej się armii Andersa podczas II wojny światowej i który „wziął udział w bitwie pod Monte Cassino. W rolę tytułowego Niedźwiedzia Wojtka wciela się Michał Piela.
Narratorem opowieści jest sam niedźwiedź Wojtek i z jego perspektywy poznajemy dzieje Drugiego Polskiego Korpusu, od powstania w Iraku, przez realia bitwy pod Monte Cassino, po rozwiązanie w Szkocji po wojnie, a także wojskową codzienność oraz poszczególnych żołnierzy o przeróżnych korzeniach, osobowościach i życiorysach, do których niedźwiedź się przywiązał. Niedźwiedź jest dla nich maskotką, z którą się bawią i o którą się troszczą, ale też kimś, komu mogą się zwierzyć ze swoich rozterek, marzeń i traum. Wydaje się, jakby niedźwiedź Wojtek stał się nośnikiem zapisu ludzkich i historycznych dziejów, które nam, ludziom współczesnym, odsłania. Jest jakby weteranem wojennym, który wspomina czasy swojej służby i trudno mu odnaleźć się w pozawojskowej rzeczywistości. Jest to opowieść pełna humoru i wzruszenia, o braterstwie i odwadze, ale też ironii i tragizmie ludzkiego (i zwierzęcego) losu.
Michał Piela – w 2003 r. ukończył Akademię Teatralną w Warszawie. Doskonale znany z ról telewizyjnych. Sympatię widzów zdobył rolą aspiranta Mieczysława Nocula w serialu „,Ojciec Mateusz”. Aktor występuje na deskach wielu warszawskich teatrów, udziela się także w dubbingu.
Tadeusz Słobodzianek
Dramatopisarz, dramaturg, krytyk teatralny, reżyser, producent, w latach 2012-2022 dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Dramatycznego m.st. Warszawy, twórca i dyrektor artystyczny projektu edukacyjnego Laboratorium Dramatu oraz Szkoły Dramatu. Autor dramatu „Nasza klasa”, która jest najczęściej graną za granicą sztuką polskiego autora. Spektakl był wystawiany m.in. w Oslo, Nowym Jorku, Paryżu, Atenach, Budapeszcie, Seulu, Tel Awiwie, Londynie, Tokio, San Paulo. Tekst został nagrodzony Nagrodą Literacką Nike w 2010 r. Autor sztuk teatralnych takich jak: „Młody Stalin”, „Historia Jakuba”, „Sztuka intonacji”.
„Mały Niedźwiedek” – monodram
scenariusz: Elżbieta Chowaniec
reżyseria: Aldona Figura, wykonuje: Konrad Szymański
„Mały Niedźwiadek” to najnowsza sztuka Eli Chowaniec, inspirowana niezwykłą historią Niedźwiedzia Wojtka – syryjskiego misia brunatnego, przygarniętego wiosną 1942 przez żołnierzy z 2. Korpusu Polskiego, dowodzonego przez gen. Władysława Andersa. Dramatopisarka znana z docenianych, autorskich adaptacji i inscenizacji dla dzieci, sięga po legendarną opowieść o przyjaźni, braterstwie i waleczności w nieludzko trudnych czasach, adaptując ją do wrażliwości i wyobraźni małego widza.
Dla twórców teatralnych pracujących z dziecięcą widownią, kluczowym jest stworzenie bezpiecznej przestrzeni na rozmowę o emocjach. W przypadku tematyki wojennej – emocjach trudnych i nie zawsze zrozumiałych, wywołujących bunt czy strach. „Mały Niedźwiadek” to projekt edukacyjno- -artystyczny, który zachęca do wspólnego snucia opowieści o przeszłości, rozumianej jako źródło uniwersalnych doświadczeń i przeżyć. Uniwersal- nych – bo nieustająco obecnych w naszej, pozornie spokojnej rzeczywistości. Zapraszamy najmłodszych widzów do wędrówki przez pustynię Dalekiego Wschodu i wzgórza włoskiego Monte Cassino; rejs transatlantyku Batory i odwiedziny pewnego edynburskiego zoo.
Jest 1939 rok. Rozpoczyna się największa w historii świata wojna totalna. Główny bohater – 17 letni Wojtek z dnia na dzień, zostaje pozbawiony domu i rodziny. Oddalony od kraju, w którym spędzał beztroskie dzieciństwo, niespodziewanie ląduje w odległej i nieznanej Rosji. Tu, zmuszony do ciężkiej pracy, poznaje swoich rówieśników. Osiłka, Gapę, Kucharza i Majora. Chłopcy stają się żołnierzami i szybko wyruszają w podróż, która odmieni ich życia na zawsze. Wojna to nie zabawa. To ciągłe wyzwania i walka, to bycie odważnym nawet wtedy, kiedy bardzo się boisz. Na szczęście wspiera cię Twoja kompania i przyjaciele, na których możesz liczyć. A co jeżeli Twoją bratnią duszą stanie się mały niedźwiadek? Czy to możliwe, że zwierzę ma ludzkie uczucia i chce się do ciebie przytulić? Czy miś może być tak samo samotny i smutny jak Ty, kiedy tęsknisz za mamą i tatą? Czy niedźwiadek rozumie, czym jest wojna? „Mały niedźwiadek” to kolejny po „Annie – brzydkim kaczątku” czy „Akademii Mr Kleks” tekst Chowaniec, który na nowo odczytuje dobrze znaną historię. Autorka z charakterystyczną dla siebie wrażliwością i empatią przygląda się emocjom bohaterów, ich walce ze słabościami i odkrywaniu w sobie nieprzejednanej siły. Oddanie głosu nastoletniemu bohaterowi czyni sztukę przystępną i łatwą w odbiorze. Twórcy zapraszają dzieci i dorosłych do odbycia z nimi niezwykłej podróży, w której wszystko jest możliwe. Nawet przyjaźń z niesfornym, dwumetrowym niedźwiedziem.
Zrobiłem krok ku misiowi. Miś zrobił krok w moją stronę. Czułem jego niedźwiedzi oddech – oddychał bardzo szybko, ja przestałem oddychać. Miś się zbliżył….. zamknąłem oczy…. A potem poczułem ciepło. Miś objął mnie delikatnie i przytulił. Nie ruszał się. Ja też nie śmiałem drgnąć. Czułem się jak wtedy, gdy byłem mały, z mamą i tatą i oni obejmowali mnie czule. Po moim ciele rozlała się gorąca fala ciepła. Przypomniał mi się dom. Dom, którego już nie ma i do którego nie wiadomo, kiedy wrócę. Zacząłem płakać. Miś odsunął się ode mnie, przyszedł Osiłek, Gapa, Kucharz, Major – wszyscy poklepywali mnie po plecach. Czułem, że Wojtek też mnie klepał.
Widziałem, jak w oczach majora zebrały się łzy. Poklepał mnie po ramieniu – tamtej nocy na statku spałem dobrze, byłem szczęśliwy, śniłem o Polsce – -szedłem po krakowskim rynku z misiem za rękę.
Fragmenty sztuki „Mały Niedźwiadek” Elżbiety Chowaniec
Konrad Szymański – aktor teatralny i filmowy. Absolwent Wydziału Aktorskiego warszawskiej Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza. Współpracował z Teatrem Narodowym w Warszawie, Teatrem Wielkim-Operą Narodową, Teatrem Druga Strefa, Teatrem Współczesnym w Warszawie. Laureat nagrody aktorskiej za rolę Złotowłosego Parysa i Nieszczęsnego Menelaosa w przedstawieniu „Każdy musi kiedyś umrzeć Porcelanko, czyli rzecz o Wojnie Trojańskiej” w reż. Agaty Dudy-Gracz oraz za rolę Osipa w spektaklu „Płatonow” w reż. Moniki Strzępki na 37. Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi. Od 2020 roku etatowy aktor Teatru Dramatycznego w Warszawie. Tutaj stworzył role w spektaklach takich jak: „Dziwny przypadek psa nocną porą” S. Stephensa w reż. J. Krofty, „Kruk z Tower” A. Iwanowa w reż. A. Figury (Trzecia Nagroda Aktorska na 61. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych – Festiwalu Sztuki Aktorskiej), „Amadeusz” P. Shaffera w reż. A. Wieczór, „Król Lear” W. Shakespeare’a w reż. W. Kostrzewskiego, „Mój rok relaksu i odpoczynku” O. Moshfegh w reż. K. Minkowskiej, „Piotruś Pan” J. M. Barrie w reż. A. Ilczuk, „Podwójny z frytkami” J. Czaplińskiego w reż. P. Pacześniaka. Współpracuje z Teatrem Polskiego Radia.
“Niedźwiedź Wojtek – Żołnierz 2. Korpusu Polskiego” wystawa historyczna
Wystawa przybliża historię Niedźwiedzia Wojtka – syryjskiego niedźwiedzia brunatnego adoptowanego przez żołnierzy 22. Kompanii Zaopatrywania Artylerii w 2. Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa w 1942 roku. Jak mały niedźwiadek znalazł się pod opieką polskich żołnierzy, jaką rolę odegrał w słynnej bitwie o Monte Cassino i czy faktycznie za dobre zachowanie w nagrodę otrzymywał słodką marmoladę i piwo? Wystawa w sposób chronologiczny przygląda się niezwykłej podróży Kompanii, która z Wojtkiem przemierzyła odległy Iran, Irak, Syrię, Palestynę, Egipt docierając do Włoch a po demobilizacji lądując w Wielkiej Brytanii. Historia Wojtka zilustrowana została archiwalnymi fotografiami udostępnionymi dzięki uprzejmości Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie.
“Niedźwiedź Wojtek – na dobre i złe z żołnierzami Armii Andersa”. Wykład dra Sławomira Łanieckiego
Wykład będzie opowiadał o losach Polaków i polskich żołnierzy związanych z Armią Andersa i 2. Korpusem Polskim, o ich drodze z łagrów do wolności, następnie o szlaku wojennym od Iranu i Iraku przez Monte Cassino, Anconę i Bolonię, po lata powojenne – emigrację lub powroty do kraju. Opowieść ta będzie zaprezentowana z perspektywy niedźwiedzia Wojtka.
Sławomir Łaniecki
Doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, regionalista, adiunkt badawczo-naukowy Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Prezes Oddzia- tu Kujawsko-Pomorskiego Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919; Pełnomocnik Wojewody Kujawsko-Pomorskiego do Spraw Dziedzictwa Historycznego oraz Pełnomocnik Wojewody K-P do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Autor dziesiątek artykułów popularnych, popularno- -naukowych i naukowych, autor lub współautor kilkudziesięciu rozdziałów monograficznych oraz monografii. W zakresie jego zainteresowań badawczych znajdują się przede wszystkim: dzieje Wojska Polskiego oraz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (okręty podwodne, lotnictwo, 2 Korpus Polski), Powstanie Wielkopolskie z lat 1918-1919, wojna obronna 1939 r., działania powietrzne w Europie i w Afryce Północnej podczas II wojny światowej. Ponadto szeroko rozumiana problematyka ziemiańska regionów Wielkopolski, Pałuk, Krajny, Kujaw i południowego Pomorza – rody, pałace, dwory i folwarki. Także dyplomacja i polskie uchodźstwo wojenne oraz powojenne.
