107 lat temu, tj. 27 grudnia 1918 r. wybuchło powstanie wielkopolskie.
W grudniu, przed świętami Bożego Narodzenia, Wielkopolskę obiegła sensacyjna wiadomość o przyjeździe pianisty, Ignacego Jana Paderewskiego, do Poznania. Miasto utonęło w flagach narodowych i koalicyjnych. Pomimo przeszkód stawianych przez Niemców, mistrz dotarł do Poznania 26 grudnia o 21.10, na którego czekały dziesiątki tysięcy podekscytowanych rodaków, którzy tłumnie towarzyszyli mu z dworca kolejowego do hotelu Bazar. Z hotelowego balkonu wygłosił przemówienie do falującego tłumu, podkreślając konieczność jedności i odbudowy Polski.
27 grudnia 1918 r., zorganizowano w stolicy Wielkopolski dwie manifestacje: polską z kilkoma tysiącami polskich dzieci, oraz niemiecką, w której obok cywilów uczestniczyli także niemieccy żołnierze. Spotkanie w godzinach popołudniowych przed Bazarem obu demonstracji uważa się za początek wybuchu powstania. W tłumie bowiem padł pierwszy strzał, zaś jego następstwem było rozpoczęcie walk na terenie Poznania.
W ciągu dwóch dni praktycznie całe miasto zostało opanowane przez siły powstańcze, zaś jedynym ważnym punktem nie zdobytym podczas grudniowych dni było podpoznańskie lotnisko na Ławicy (ostatecznie szturmem zajęte przez powstańców 6 stycznia 1919 r.). Informacje o wybuchu walk w Poznaniu błyskawicznie dotarły na prowincję. Szybko i samorzutnie lokalne społeczności formowały ochotnicze oddziały powstańcze, które do 8 stycznia 1919 r. wyzwoliły prawie całą prowincję.
Wskutek zabiegów polskiej dyplomacji i wsparciu Francji (ogromna rola Ferdynanda Focha), Niemcy zostali zmuszeni do zawarcia rozejmu w Trewirze (16 lutego 1919 r.), a podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat pokojowy w Wersalu ostatecznie ustalił kształt polskiej granicy na zachodzie. Sukces w postaci przyłączenia do Polski prawie całej Prowincji Poznańskiej był następstwem zwycięskiego zrywu Wielkopolan oraz aktywności w Paryżu polskich dyplomatów z Romanem Dmowskim na czele.
Na zdjęciu odznaka pamiątkowa Wojsk Wielkopolskich wraz z legitymacją, wystawioną na nazwisko Tadeusza Nalewalskiego (1894-1969), związanego z naszym miastem uczestnika I wojny światowej i powstańca wielkopolskiego, z zasobów Działu Historycznego oraz Gabinetu Numizmatycznego naszego muzeum.
Muzeum Okręgowe w Koninie
